5 phong tục ngày Tết Nguyên Đán ai cũng cần phải biết để giữ gìn

5 phong tục ngày Tết Nguyên Đán ai cũng cần phải biết để giữ gìn

17/01/2020
(1 lượt)
Phong tục ngày Tết Nguyên Đán là gì và từ khi nào ngày Tết theo lịch mặt trăng này trở thành một phần không thể thiết trong văn hóa, tín ngưỡng dân gian của người Việt Nam?

Phong tục ngày Tết Nguyên Đán là gì và từ khi nào ngày Tết theo lịch mặt trăng này trở thành một phần không thể thiết trong văn hóa, tín ngưỡng dân gian của người Việt Nam?

Trong tiếng Hán gốc, Nguyên = đầu, Ðán = buổi sớm mai. Nguyên Đán chính là buổi sớm mai đầu tiên trong năm mới. Tết Nguyên Đán (hay còn gọi là Tết Ta, Tết  m lịch, Tết Cổ truyền hay chỉ đơn giản còn gọi là Tết) là dịp lễ quan trọng nhất của Việt Nam, theo ảnh hưởng văn hóa của Tết  Âm lịch Trung Hoa và văn hóa Đông Á. Phong tục ngày Tết vì vậy cũng trở nên vô cùng phong phú. 

Từ khi nào Tết Nguyên Đán xuất hiện ở nước ta thì chưa rõ cột mốc. Chỉ biết rằng tục ăn bánh chưng ngày Tết đã có từ thời Hùng vương. Tuy nhiên đó là phỏng đoán, không có bằng chứng. Trước ngày Tết, thường có những ngày khác để sửa soạn như “Tết Táo Quân” (23 tháng chạp âm lịch) và “Tất Niên” (29 hoặc 30 tháng chạp âm lịch). Toàn bộ dịp Tết Nguyên đán hàng năm thường kéo dài trong khoảng 7 đến 8 ngày cuối năm cũ và 7 ngày đầu năm mới (23 tháng Chạp đến hết ngày 7 tháng Giêng). Cũng trong khoảng thời gian này đã có rất nhiều phong tục ngày Tết được duy trì qua nhiều thế hệ và trở thành một phần không thể thiếu mỗi dịp Tết đến Xuân về.

Phong tục ngày Tết Nguyên Đán là gì và từ khi nào ngày Tết theo lịch mặt trăng này trở thành một phần không thể thiết trong văn hóa, tín ngưỡng dân gian của người Việt Nam?

Cúng ông Táo 

Ngày 23 tháng Chạp hàng năm gọi là ngày tiễn ông Táo về trời gặp Ngọc Hoàng để báo cáo tình hình nhà gia chủ sau một năm. Vào ngày này, mỗi nhà chuẩn bị mâm cúng & có tục thả cá chép “về trời” trước 12h trưa. Sau khi tiễn đưa ông Táo người ta bắt đầu dọn dẹp nhà cửa, lau chùi đồ cúng ông bà tổ tiên, treo tranh, câu đối, và cắm hoa ở những nơi trang trọng để chuẩn bị đón Tết.

Dựng cây nêu 

Tuy ngày nay không còn nhiều nơi duy trì tục lệ này nhưng đây có thể coi là phong tục ngày Tết đặc biệt ở mỗi làng quê Việt Nam xưa. Cây nêu ở đây là cây tre dài khoảng 2,5 – 3 mét được dựng trước sân nhà vào buổi tối trước giao thừa. Trên ngọn nêu có buộc nhiều vật dụng khác ví như cái túi nhỏ đựng trầu cau và ống sáo, những miếng kim loại lớn nhỏ. Người ta tin rằng những vật treo ở cây nêu, cộng thêm những tiếng động của những khánh đất, là để báo hiệu cho ma quỷ biết rằng nơi đây là nhà có chủ, không được tới quấy nhiễu... Vào buổi tối, người ta treo một chiếc đèn lồng ở cây nêu để tổ tiên biết đường về nhà ăn Tết với con cháu. 

Phong tục ngày Tết Nguyên Đán là gì và từ khi nào ngày Tết theo lịch mặt trăng này trở thành một phần không thể thiết trong văn hóa, tín ngưỡng dân gian của người Việt Nam?

Ăn tất niên

Sau ngày cúng ông Táo, các gia đình chọn một ngày để tổ chức tất niên. Tục xua chọn ngày 30 cuối năm nhưng ngày nay, tùy vào thời gian phù hợp của gia chủ. Đây là ngày gia đình sum họp lại với nhau để ăn bữa cơm gia ấm cúng. Buổi tối ngày này, người ta làm cỗ cúng tất niên.

Mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả mỗi vùng miền lại bày biện khác nhau nhưng tựu chung lại, mâm ngũ quả là những loại trái cây chứa nhiều chất dinh dưỡng, đáp ứng đủ cho nhu cầu hoạt động của con người và thể hiện ước vọng của gia đình bước sang năm mới được no đủ.

Phong tục ngày Tết Nguyên Đán là gì và từ khi nào ngày Tết theo lịch mặt trăng này trở thành một phần không thể thiết trong văn hóa, tín ngưỡng dân gian của người Việt Nam?

Cúng giao thừa

Giữa ngày 30 (hoặc 29) tháng Chạp và ngày mồng 1 tháng Giêng, giờ Tý (từ 23 giờ hôm trước đến 1 giờ hôm sau), trong đó thời điểm bắt đầu giờ Chính Tý (0 giờ 0 phút 0 giây ngày Mồng 1 tháng Giêng) là thời khắc quan trọng nhất của dịp Tết. Nó đánh dấu sự chuyển giao năm cũ và năm mới, nó được gọi là Giao thừa hoặc sang canh. Để ghi nhận thời khắc này, người ta thường làm hai mâm cỗ. Một mâm cúng gia tiên tại bàn thờ ở trong nhà mình và một mâm cúng thiên địa ở khoảng sân trước nhà.

Mâm lễ cúng Tất niên tùy theo điều kiện gia đình cũng như phong tục tập quán mỗi vùng có thể thịnh soạn hay thanh đạm, tuy nhiên một số thành phần bắt buộc phải có khi cúng theo phong tục của người Việt Nam gồm: hương hoa, vàng mã, đèn nến, trầu cau, rượu, trà, bánh chưng, cỗ mặn được bày biện đầy đặn, trang nghiêm.

Phong tục ngày Tết Nguyên Đán là gì và từ khi nào ngày Tết theo lịch mặt trăng này trở thành một phần không thể thiết trong văn hóa, tín ngưỡng dân gian của người Việt Nam?

Xông đất

Ngày mồng Một (tháng Giêng) là ngày Tân niên đầu tiên và được coi là ngày quan trọng nhất trong toàn bộ dịp Tết. Không kể những người tốt số, hợp tuổi được mời đi xông đất, vào sáng sớm ngày này, người Việt thường không ra khỏi nhà, chỉ bày cỗ cúng Tân niên, ăn tiệc và chúc tụng nhau trong nội bộ gia đình.

Lì xì

Người lớn thường tặng trẻ em tiền bỏ trong một bao giấy đỏ, hay “hồng bao”, gọi là “lì xì” với những lời chúc chóng lớn, ngoan ngoan, giỏi giang. Theo cổ tích Trung Quốc thì trong “hồng bao” có 8 đồng tiền (là Bát Tiên hóa thân) được đặt dưới gối đứa trẻ để xua đuổi quỷ đến quấy nhiễu, vì ma sẽ sợ giấy màu đỏ.

Phong tục ngày Tết Nguyên Đán là gì và từ khi nào ngày Tết theo lịch mặt trăng này trở thành một phần không thể thiết trong văn hóa, tín ngưỡng dân gian của người Việt Nam?

Việc duy trì phong tục ngày Tết không chỉ là nét văn hóa đặc trưng của người Việt mà còn là cách để nhắc con cháu nhớ về tổ tiên nguồn cội, để tình thân thêm bền chặt.

Mời bạn tìm hiểu thêm về các Phong Tục Tết Nguyên Đán qua những bài viết dưới đây

 

Chúc bạn Năm Mới Như Ý cùng GenVita!

Bình luận ()

Chưa có bình luận nào

Cân bằng cuộc sống bằng 9 bí quyết sống chậm lại mỗi ngày từ chuyên gia

Cân bằng cuộc sống bằng 9 bí quyết sống chậm lại mỗi ngày từ chuyên gia

18/05/2020

Sống chậm lại không có nghĩa là ngừng cập nhật những điều mới mẻ mà là dành thời gian để trải nghiệm trọn vẹn cái mới, sống với hiện tại và kết nối...

Nâng cao năng suất khi làm việc tại nhà với 4 'tip' từ GenVita

Nâng cao năng suất khi làm việc tại nhà với 4 'tip' từ GenVita

08/05/2020

Nếu bạn đang phải làm việc tại nhà bán thời gian hoặc toàn thời gian để phòng dịch COVID-19, hãy áp dụng ngay 4 bí kíp siêu hiệu quả từ GenVita để...

Kiến tạo phòng làm việc tại nhà lý tưởng phù hợp với bạn

Kiến tạo phòng làm việc tại nhà lý tưởng phù hợp với bạn

06/05/2020

GenVita gợi ý một số cách kiến tạo phòng làm việc tại nhà hoàn hảo, bất kể phong cách làm việc hay ngân sách của bạn.

Tổ chức một buổi xem phim tại nhà cho bé không hề khó như bạn nghĩ!

Tổ chức một buổi xem phim tại nhà cho bé không hề khó như bạn nghĩ!

24/04/2020

Nhiều gia đình có thói quen cùng nhau đi xem phim vào cuối tuần nhưng đã phải tạm ngừng vì rạp chiếu đóng cửa để chống dịch COVID-19. Tham khảo ngay...

8 bí quyết giúp bạn quản lý thời gian hiệu quả, không lo tồn đọng công việc

8 bí quyết giúp bạn quản lý thời gian hiệu quả, không lo tồn đọng công việc

24/04/2020

Áp dụng ngay 8 bí quyết từ GenVita để quản lý thời gian hiệu quả hơn dù bạn đang làm việc tại nhà hay đã trở lại văn phòng sau giai đoạn cách ly xã...

4 cách đơn giản để bạn dạy con trẻ yêu quý môi trường

4 cách đơn giản để bạn dạy con trẻ yêu quý môi trường

21/04/2020

Môi trường sẽ được bảo vệ khi ai cũng yêu quý thiên nhiên. Hãy cùng con thực hành 4 bài học sau để thêm yêu quý môi trường và gắn kết với thiên...