Hiệu Ứng Diderot Và Thói Tiêu Xài Hoang Phí

Hiệu Ứng Diderot Và Thói Tiêu Xài Hoang Phí

02/07/2018
(1 lượt)
Bên cạnh thành tựu vĩ đại là bộ Từ điển Bách khoa toàn thư Encyclopédie, nhà triết học Denis Diderot còn nổi tiếng nhờ học thuyết Hiệu ứng Diderot mang tên ông, về tâm lý tiêu dùng. Dù ra đời từ thế kỷ 18 nhưng học thuyết này vẫn mang tính thực tiễn cao trong xã hội ngày này

Bên cạnh thành tựu vĩ đại là bộ Từ điển Bách khoa toàn thư Encyclopédie, nhà triết học Denis Diderot còn nổi tiếng nhờ học thuyết Hiệu ứng Diderot mang tên ông, về tâm lý tiêu dùng. Dù ra đời từ thế kỷ 18 nhưng học thuyết này vẫn mang tính thực tiễn cao trong xã hội ngày này

Khi con gái Diderot sắp kết hôn, ông không có đủ tiền để tổ chức hôn lễ. May mắn thay, Diderot bán được thư viện sách của mình cho nữ hoàng Nga giá 1.000 bảng Anh. Bỗng nhiên sở hữu một số tiền lớn, ông quyết định tự thưởng cho mình một chiếc áo khoác đắt tiền và mọi rắc rối bắt đầu từ đây.

Hiệu ứng Diderot và thói tiêu xài hoang phí

Hiệu Ứng Diderot Và Thói Tiêu Xài Hoang Phí

Diderot (1713-1784), nhà văn, nhà triết học người Pháp vào thế kỷ 18

Diderot cho rằng những đồ vật tầm thường khác không tương xứng và hòa hợp với chiếc áo kiêu kỳ nên nảy ra ý định thay mới toàn bộ đồ dùng cho phù hợp. Ông thay tấm thảm cũ bằng chiếc mới từ Damascus, trang trí nhà với những bức tượng đá. Học thuyết “Hiệu ứng Diderot” về hành vi tiêu xài theo cảm hứng ra đời từ đây.

Hiệu ứng Diderot cho rằng việc sở hữu một món hàng mới sẽ cuốn bạn vào vòng xoáy mua thêm nhiều thứ khác nhằm tạo sự hòa hợp cho thứ mới mua hoặc đang trên đà mua sắm. Kết cục là bạn sẽ tậu  rất nhiều “sản phẩm đi kèm” để thỏa mãn nhu cầu cá nhân dù không cần đến. Về cơ bản, hầu hết tâm lý tiêu dùng chúng ta là thích mua càng nhiều đồ càng tốt bất chấp nhu cầu thực tế của bản thân, thay vì đơn giản hóa, cắt giảm những thứ không đáng tiền hoặc không cần thiết.

Nhu cầu ảo – mất tiền thật

Anh Hoàng Long, nhân viên kinh doanh nhà đất ở quận Tân Phú, TP. HCM, chia sẻ: “Vì quá yêu thích thương hiệu táo cắn dở, tôi đã dành dụm để mua chiếc iPhone X mới ra mắt. Sẵn còn dư tiền, tôi quyết định mua hẳn một bộ phụ kiện kèm theo cho xứng đẳng cấp. Cuối cùng, chiếc headphone hàng hiệu đã bị bỏ xó vì tôi chỉ thích nghe nhạc bằng loa; viên pin dự phòng chính hãng cả triệu bạc cũng mới dùng vài lần vì tôi chủ yếu nghe gọi nên máy ít hết pin. Giờ tôi thấy tiếc tiền vì đã trót mua những thứ không cần thiết.

Rõ ràng, anh Long đã bị hiệu ứng Diderot “dụ dỗ” khiến anh “vung tay quá trán” cho những món đồ vô ích. Tương tự, bạn có thể dễ dàng bị lạc vào “mê cung” mua sắm và tự huyễn hoặc bản thân rằng mình cần những thứ ấy. Ví dụ, khi mua được chiếc kệ sách bắt mắt, chúng ta sẽ có “nhu cầu” mua thêm thật nhiều sách để trưng cho đỡ trống kệ, một khung ảnh và vài món đồ trang trí cho đẹp. Hoặc khi đi shopping cùng hội bạn thân, bạn tậu được bộ váy tuyệt đẹp và trong đầu xuất hiện hình ảnh chính mình thật phong cách khi kết hợp bộ váy với đôi giày cao gót, dây chuyền và khuyên tai ở cửa hàng phụ kiện bên cạnh. Và hệ quả thế nào thì chắc bạn cũng biết rồi!

Hiệu Ứng Diderot Và Thói Tiêu Xài Hoang Phí

Khi mua sắm rất dễ rơi vào hiệu ứng Diderot

Giảm pháp cho thói tiêu hoang

Diderot giúp chúng ra nhận thức được bản thân chỉ nên tập trung vào những thứ thực sự cần thiết cho cuộc sống. Để làm được điều này, bạn nên áp dụng những cách sau đây:

Giảm tương tác

Bất cứ thứ gì bạn mua đều do những yếu tố gợi nhớ hay xúc tác để nảy sinh nhu cầu. Nó bao gồm mọi hình thức quảng cáo từ online đến offline (website, video, hình ảnh, sách báo,…) ở các cửa hàng, trung tâm thương mại. Và việc bạn cần làm là không quan tâm, hạn chế tối đa việc nhìn thấy chúng.

Hiệu Ứng Diderot Và Thói Tiêu Xài Hoang Phí

Hãy hạn chế xem quảng cáo

Lập giới hạn chi tiêu

Đặt ra những chỉ tiêu cụ thể cho bản thân (ví dụ: chỉ mua sắm trong hạn mức 1 triệu đồng mỗi tháng, chỉ xem một bộ phim mỗi tuần, không mua thêm giày thể thao trong 3 tháng…) sẽ giúp bạn ngăn chặn việc vung tiền vô bổ.

Dẹp bỏ tư tưởng “Đứng núi này, trông núi nọ”

Mới tậu chiếc Honda Wave được một năm, bạn lại muốn có thêm xe tay ga Vision, rồi vài năm sau lại đòi thêm chiếc Sh cho sang trọng. Bạn đã nhận ra vấn đề với ngân sách rồi chứ?

Hiệu ứng Diderot đã đánh trúng tâm lý của rất nhiều người trong chúng ta về thói quen mua sắm hằng ngày. Bạn có là một trong số những người đó? Nếu có, ngay bây giờ hãy thay đổi quan điểm dùng tiền sai lầm bằng những giải pháp thiết thực để trở thành một người tiêu dùng thông minh.

 

Bình luận ()

Chưa có bình luận nào